Pílar 1

Kresimentu Ekonómiku ne’ebé Forte no Inklusivu

Ami apoiu ajénsia ekonomia sentrál dezenvolve no implementa polítika ekonomia no investimentu ne’ebé bazeia ba evidénsia, inkluzivu, no orienta ba internasionál, hodi kontribui ba kresimentu ekonómiku inklusivu.

Kualidade Infraestrutura

Ami apoiu Governu Timor-Leste hadia regulamentu no investimentu ba infrastrutura ne’ebé kualidade, iha setór importante sira hodi promove kresimentu ekonómiku inklusivu no diversifikasaun ekonómiku. Ida ne’e bele atinzi liu husi:

  • Apoiu entidade governu relevante hodi asegura seguransa, no fasilitasaun servisu aviasaun, iha tempu hanesan konsidera mos impaktu ne’ebé afeita ba komunidade.
  • Apoiu investimentu sustentável ba Timor-Leste nia kabu submarine liu husi inkorpera medida protesaun ambiental no sosíal no hasa’e kuadru regulasaun iha telekomunikasaun.
  • Apoiu Governu entidade hadia regulamentu ambiente iha setor enérjia no apoiu tranzisaun ba solusaun enerjía renovável.

Kapital Umanu

Ami apoiu Governu Timor-Leste dezenvolve forsa triballu ne’ebé kompetente no esperensiadu hodi responde ba nesesidade kresimentu, ekonomia ne’ebé orienta ba mundial, ho foka spesifiku ba foinsa’e no feto sira. Ida ne’e bele atinzi liu husi:

  • Hasa’e kapasidade Governu hodi halo análize ba merkadu traballu bazeia ba evidénsia, planu ba forsa traballu, no foti desizaun bazeia ba informasaun.
  • Apoiu dezenvolvimentu no implementasaun husi objetivu estratézia no polítika kona-ba mobilidade laboral no reintergasaun.

Ambiente Negósiu no Investimentu ne’ebé Favorável

Ami apoiu Governu Timor-Leste hadia ambiente negósiu no aselera investimentu iha setór produtivu hodi promove ekonomia inklusivu, involvimentu internasional no ekonomia ne’ebe diversiu. Ida ne’e bele atinzi liu husi:

  • Ajuda halo dezeñu, implementasaun, no evaluasaun ba Governu nia programa insentivu sira hodi fasilita kresimentu ekonomia.
  • Apoiu hadia polítika investimentu, regulasaun negósiu, no prosesu ba rejistrasaun no lisensa negósiu.
  • Ajuda dezenvolve infrastrutura no instrument finansíal ba Empreendimentu mikro, ki’ik no médiu.
  • Ajuda parseiru Governu relevante sira iha planeamentu, koordenasaun, no haluan oportunidade turizmu.

Ekonomia ho Involvimentu Internasional

Ami apoiu Governu Timor-Leste atu haforsa kapasidade institusionál, organizasionál no ofisiál hodi fasilita integrasaun Gradual Timor-Leste ba comércio rejionál no global, no promove diversifikasaun ekonomia sustentável. Ida ne’e bele atinzi liu husi:

  • Fornese apoiu tékniku, legal, no koordenasaun ba Organizasaun Mundíal Komérsiu (OMK) no ASEAN nia Sekretariádu Nasionál, inklui liña ajénsia ne’ebé relevante, iha negosiasaun ba adezaun no pós-adezaun ba implementa adezaun OMK no ASEAN.

Planu Ekonómiku ba Tempu Naruk

Ami apoiu Governu Timor-Leste dezenvolve politika públika ne’ebe inklusivu no bazeia ba evidénsia hodi responde ba dezafiu no risku prinsipal ekonomia nian. Ida ne’e bele atinzi liu husi:

  • Ajuda Governu prodúz no utiliza dados no análize sira relasiona ho komérsiu no makroekonómiku.
  • Fasilita estudu diagnóstiku no peskiza hodi hasa’e komprendesaun husi dezefius ekonómiku no fornese rekomendasaun polítika praktiku.
  • Hasa’e setór privadu no organizasaun sosiedade sívil nia komprendesaun no involvimentu iha dezenvolvimentu polítika savi ekonomia.

We work with

Gabinete Primeiru Ministru

Vise Primeiru Ministru no Ministru Koordenador ba Asuntu Ekonomiku

Ministériu Negosiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEC)

Ministériu Turizmu no Ambiente (MTA)

Sekretáriu Estadu Formasaun Profisionál no Empregu (SEFOPE)

Sekretáriu Estadu Igualdade

Servisu Rejistu no Verifikasaun Emprezarial (SERVE)

Autoridade Aviasaun Sivil Timor-Leste (AACTL)

Autoridade Nasional Airoportu no Navegasaun Timor-Leste (ANATL)

Instituisaun Kualidade Timor-Leste (IQTL)

Instituisaun Nasionál Estatístika Timor-Leste (INE-TL)

Autoridade Nasionál Dezignadu ba Mudansa Klimátika

Trade Invest Timor-Leste

Banku Séntral Timor-Leste